Landbouw en innovatie

Performantie en rentabiliteit duurzaam verhogen

De landbouwsector is in volle ontwikkeling maar de bestaanszekerheid van de landbouwers is bedreigd, vooral door toenemende kosten en fluctuerende prijzen. Ook de milieuproblematiek vraagt bijzondere aandacht. De performantie en rentabiliteit van de landbouwbedrijven moet duurzaam verhoogd worden. Innovatie speelt daarin een belangrijke rol.

CONTEXT

Het aantal landbouwbedrijven in Vlaanderen is gedaald met 29 % in tien jaar tijd, maar ze werden gemiddeld 39 % groter. De nadruk ligt sterk op intensieve landbouw die grote investeringen vereist. Dat geldt voor alle deelsectoren: de varkenshouderij, de pluimveebedrijven, de rundveehouders, de tuinbouw en de akkerbouw. Logisch gevolg is dat de Vlaamse landbouwbedrijven

erg gevoelig zijn voor prijsschommelingen in materiaal, energie en grondstoffen.

UITDAGINGEN

Van 2007 tot 2008 zijn de kosten met 14 % gestegen en dat zorgt voor dalende marges. Ook de crisis bemoeilijkt intussen een beleid op lange termijn. Nochtans staat de sector voor belangrijke uitdagingen:

De rentabiliteit van de landbouwbedrijven is een grote zorg. De kosten stijgen maar de marktprijzen blijven laag of fluctueren te sterk. Het is belangrijk om de netto-inkomsten van onze landbouwers op te krikken zonder gebruik te maken van subsidiemechanismen.
De milieuproblematiek is een complex vraagstuk. De mestoverschotten moeten maximaal worden verwerkt en de uitstoot van broeikasgassen (in de landbouw vooral lachgas en methaan) moet worden beheerst. Om economische redenen daalt de biodiversiteit waardoor de totale milieudruk dreigt toe te nemen.
Door de vraag naar biobrandstoffen neemt de teelt van niet-voedergewassen toe. Toch is het van belang dat de landbouw nog steeds voldoende voeding en voeders produceert.

INNOVATIEVE OPLOSSINGEN

Oplossingen voor de landbouwproblematiek worden gezocht op verschillende domeinen:

De landbouwsector kan in de toekomst steeds meer maatschappelijke meerwaarden leveren zoals landschapsonderhoud. Ook hoevetoerisme en zorgboerderijen kunnen bijdragen tot een verbeterde rentabiliteit van de bedrijven.
De landbouwsector moet anticiperen op de klimaatverandering. Onderzoek naar nieuwe teelten, verbeterd waterbeheer en nieuwe technische ontwikkelingen moet uitmonden in praktijktests.
Kostenbeheersing verdient bijzondere aandacht, onder meer door een betere energie-efficiëntie.
De sector moet zoeken naar nieuwe productiviteitsverbeteringen die geen grote investeringen vergen.

Innovatieve oplossingen moeten het resultaat zijn van onderzoek en ontwikkeling en een betere spreiding van de kennis. Kenniscentra, kennisnetwerken en praktijkcentra worden dan ook steeds belangrijker.